Wikipedia 3.0: Google’un sonu mu geliyor? BÖLÜM-1

Semantik Web (yani diðer bir deyiþle Web 3.0) denilen yeni  nesil web projesinin vaadettiði þeylerden birisi de þey: yýðýnýný  Google’un mevcut dizayný ve algoritmasý ile hiç bir zaman baþaramayacaðý bir biþim ve tarzda internet dünyamýýzý kuþatan kitlesel bilgi yeniden organize ederek anlamlandýrmayý baþarabilmesidir. Semantik web denilen teknolojinin özünde insan mantýðýnýn arama stratejisinin kullanýlmasý yattýðýndan dolayý “google arama makinasýnýn” semantik web olgusuyla baþa çýkabilmseinin olanaðý bulunmamaktadýr. Semantik Web teknolojisinin temel gerklerinden birisi olan  bildirimsel derleme lisaný (declarative ontological language-OWL) mantýðý ile domain isimlerine baðýmlý olmadan, kendine özgü ontolojik baðlar kurarak anahtar kelimelerle tam olarak benzeþmese bile aranýlaný bulmaya yardým ve hizmet eden bir sistem geliþtirmektir.

Olayýn pratik sonucunu açýklayabilmek için Google arama motorunun halihazýrda kulandýðý text tabanlý arama algoritmasýnda .”YEMEK TARÝFLERÝ” anahtar kelimesini aradýðýmýzý farzedelim. Arama sonucunda ilk sayfada görebileceðimiz alan adý (domain) isimlerinin hemen hepsinde þu yada bu þekilde yemek tarifi kelimelerinin geçtiðine þahit olacaksýnýz. Google denen arama mekanizmasýnýn içerik kalitesini doðrudan kontrol debilme imkaný bulunmamaktadýr. Bunun için belirli bazý kriterle kullanmakta olduðu bilinir. Misal olarak arama sonucuyla siteyi ziyaret eden kiþinin geldiði sayfa yada sitede ne kadar süre kaldýðý, sitenin spam yayýp yaymadýðý, sayfaya diðer sitelerden saðlam backlinkler verilip verilmediði, sayfanýn kaç yýldýr yayýnda olduðu gibi ikincil kriterleri kullanmak zorunda kalmaktadýr.

Semantik web sisteminde aramalarýn kiþiselleþtirilmesi imkaný bulunduðundan dolayý, yapýlan her arama ile ilgili olarak kullanýcýlardan geri bildirim (feedback) alýnmaktadýr. Yani kullanýcý tarafýndan arama motorunun sunduðu içeriðin ihtiyaçlarýný ne kadar oranda karþýladýðýna dair bir puanlama yapýlmaktadýr. Yüksek puana sahip siteler arama sýralamasýnda ön sýralara yerleþmekte, düþük puanda kalanlar ise arama sonuçlarýnýn daha alt sýralarýna çekilmektedirler. Semantik web mantýðýyla iþleyen arama motorlarýnýn diðer bir özelliði de kullanýcýnýn oturum açma iþlemiyle giriþ yapmasýndan itibaren kayýt altýna alýnan kullanýcý arama geçmiþi ge

Bununla birlikte semantik web olgusu henüz geliþtirilme  aþamasýnda olup halen binlerce kiþinin ayný anda katýlýmýnýn saðlanmasýyla  çalýþan domainlere özgü bir deðerlendirme sistem  modelinin en uygun ve kullanýþlý bir biçimde oluþturulabilmesi için araþtýrmacýlarýn ilgi ve alakasýna ihityaç duymaktadýr.

Makinalar (veya makina temelli çalýþan aka AI yazýlýmý ve onun gilgilendirme elemanlarý) her ne kadar bu derlenilen bilgileri gayretli bir biçimde kullanmaya kalkýþsalar dabir insanýn el yordamýyla sunduðu ite beðenimlerinin toplandýðý genel bir yargýnýn oluþturduðu veritabanýnýn kalitesine ulaþmaktan oldukça uzaktýr. Insanoðlunun oluþturduðu bu deðer yargýsý ile iliþkilerin bir derlemesinin yapýlmasýný temel edinen Semantik web tasarýmý  karþýnýda makina temelli arama motorlarýnýn iþi oldukça zor görünmektedir.

Söz konusu semantik web programlarýnýn çalýþma mantýðý ve iliþkileri, aksiyom adý verilen temel ve basit mantýksal varsayýmlardan yola çýkarak gerçekleþtirmektedir. Bu durumda kullanýlan arayüz iþleminde söz konusu varsayýmýn yönlendirmesi kullanýlmaktadýr. Bu varsayýmlar, arama motoru ziyaretçisinin aramalarda kullandýðý anahtar kelimelere yüklediði yeni anlamlar ile bunun sonucu olarak aramalarda bulmuþ olduðu  siteye verdiði deðerlendirme puanlarýndan baþkasý deðildir.

Bunu Okuyanlar, Bunları'da Okudu..

• Önce harika bir konser, ertesi gün harika bir boğaz turu.